Co leite na caluga

Sabíamos que 2009 era o ano da crise e así o explicamos no editorial do número anterior de Cooperación Galega. Nestes primeiros meses do ano á crise está a mostrar a súa cara máis crúa co sector gandeiro, especialmente no sector leiteiro. Estamos ante un rápido deterioro dos mercados de consecuencias imprevisibles para a produción de leite, para as cooperativas e para a nosa industria láctea. Era de agardar. A maioría das nosas industrias son de capital francés ou portugués e as de capital español están profundamente desunidas entre si; boa parte das grandes superficies de distribución son francesas ou alemás e están nunha carreira coas de capital español para ver quen vende os produtos agroalimentarios máis barato, importando os alimentos que noutros países máis organizados sobran.

Solicitar que non quede un litro de leite sen recoller parece unha demanda desaxeitada para un país que consume máis leite do que produce, máis o desastre de desunión e escasa visión da realidade do conxunto dos actores do sector lácteo español fai que -a día de hoxe- sexa unha prioridade. Pero, ¿será suficiente para reaccionar e organizar este sector?. Posiblemente necesitaremos estar coa auga na caluga varios meses ata comprender varios aspectos básicos: que algo temos que facer, unido e conxuntamente todo o sector (produtores, cooperativas, industria e administracións) pois individualmente non vamos a ser capaces máis que de alongar a agonía; que debemos actuar inmediatamente sobre o mercado español (que segue a ser, e seguirá sendo, un mercado deficitario); ou, pola contra, o sector lácteo vai camiño da súa rápida desaparición. Só fai falla vontade por parte de todos os actores do sector para querer saír desta situación e que as administracións asuman o liderado para levalo a cabo.

É evidente que houbo grandes cambios no papel dos “primeiros compradores”. A actitude da industria láctea cos “primeiros compradores” mudou neste intre de crise pola completa falla de xestión das importacións de leite. Evidentemente, a solución pasa por cambiar o status dos “primeiros compradores” cara as novas regras de xogo para que sexan útiles e necesarias (social e economicamente falando) nun mundo lácteo aberto, con moitas turbulencias. Urxe impulsar a cooperación empresarial entre as cooperativas e de estas coas industrias. Hai un exceso de prácticas de xestión tradicionais e funcionamos só por reacción ante os cambios, cando ademais nos atopamos con altas doses de conformismo, falta de enfoque de mercado e insuficiente colaboración entre as mesmas cooperativas.

As cooperativas necesitan un novo marco de actuación e xestión (un novo modelo) para a xestión do leite ante o cambio dos mercados lácteos, cun claro enfoque de mercado, redimensionándose para lograr competitividade e un novo posicionamento na sociedade. É certo....., pese a todo, para moitos colaborar non é evidente, xa que, en primeiro lugar, non sabemos, nin estamos acostumados. Colaborar tampouco é gratis (hai custes de coordinación, custes sociais de explicación, hai que xerar confianza...). Colaborar non é fácil xa que todos tendemos a defender ó noso fronte ó dos demais. Porén, a colaboración permite xerar sinerxías, orixina aprendizaxe nos que non saben, permite comprobar e innovar, e é necesario para ter un tamaño competitivo. Agora que temos a auga na caluga, ou mellor dito, o leite, temos que facer un gran esforzo por interiorizar o máis axiña posible, estes novos ámbitos da colaboración. Colaboración entre as propias cooperativas e colaboración entre todos os actores do sector leiteiro para sacar adiante a un sector en grave risco de desaparecer, non por falta de competitividade, senón por completa falta de organización. Urxe poñerlle lóxica e xestión ó mercado lácteo de España, antes de que sexa moi tarde.

Tempos de Crise

Fai tempo que existían voces de alarma sobre a situación xeral da economía, baseada, no caso de España, na especulación inmobiliaria. Ante esta nova situación está demostrado que o medo non é o mellor compañeiro para procurar a eficacia e a produtividade da empresa. Ben é certo que a crise tamén xera novas demandas por parte das empresas e consumidores que debemos tentar aproveitar. Temos que intuír estas novas necesidades e saber crear produtos e servizos para satisfacelas. En grande medida, unha crise económica é como un gran temporal: ó seu paso haberá barcos fundidos, outros que perderon o mastro e o temón, e outros moitos que se ven obrigados a abrigarse en porto seguro. Por tanto, parece cousa de saber navegar ante a nova situación e coñecer o rumbo axeitado facilita moito as cousas nas augas revoltas.

Os prognósticos dos expertos falan dunha caída xeneralizada de prezos no 2009. Se a poboación asume a austeridade e se lanza a comprar produtos baratos, estamos ante unha caída de prezos descoñecida no noso contorno. Ademais, todo parece indicar que os cidadáns reducen o consumo e os investimentos pola expectativa de que os prezos poidan baixar. Algúns afirman que é cuestión de tempo que vexamos taxas do Índice de Prezos ó Consumo (IPC) moi reducidas. Co espectacular incremento de consumo das marcas brancas nestes últimos meses, abandónase o consumo de produtos máis luxosos, ou de maior prezo, e incluso podemos comezar a importar alimentos baratos de terceiros países, algúns de moi dubidosa seguridade alimentaria.

Ante esta situación, hai que instaurar unha nova cultura de xestión empresarial nas cooperativas. Os directivos deben pensar na prosperidade da empresa a longo prazo, e abandonar a miras a curto. Nestes tempos, vai a ser difícil que un Consello Reitor sensato aprobe novos gastos e investimentos, obrigando a que o autofinanciamento sexa a clave para abordar novas iniciativas na cooperativa. En épocas de crise é necesario, sobre todo, eliminar os erros do pasado e evitar males maiores. É preciso que os directivos identifiquen os problemas fundamentais da empresa para cambiar o comportamento en consonancia coa análise feita e tomar decisións rápidas.

A maioría de cooperativas comprenderá a imperiosa necesidade que temos de gañar competitividade, isto é, producir máis calidade a menor custo. A clave é actuar rapidamente eliminando o que non sexa rendible, abandonar as políticas tendentes a incrementar as vendas a toda costa e aumentar a eficiencia en todos os aspectos da actividade para asegurar liquidez a curto prazo. É un erro grave ser lentos na toma de decisións. Ás veces hai que reducir a capacidade operativa da empresa na medida en que baixan as vendas facendo aquilo que se sabe facer e abandonando o resto, no que non somos competitivos. O talento, a formación e a experiencia continuarán sendo reclamados polas empresas que desexen facerse máis competitivas nestes tempos de dificultades.

Sen lugar a dúbidas, ningún directivo de cooperativas debe esquecer cales son os principais factores detectados que inflúen na competitividade da mesma. Temos que dispoñer do persoal máis cualificado e mellor formado posible, polo que é necesario captar ós mellores e dispoñer de recursos para poder facelo. Todos sabemos que temos unhas cooperativas demasiado pequenas en relación coas empresas coas que nos relacionamos comercialmente e competimos, e tamén, coas cooperativas doutros países da Unión Europea. É necesario incrementar o tamaño empresarial das mesmas se queremos competir. Necesítanse, xa, procesos de integración e fusión de cooperativas para acadar dimensión e tamaño empresarial competitivo. Por último, todos sabemos que as cooperativas deben investir máis en tecnoloxía e innovación. Estes son os consellos básicos para saír fortalecidos desta crise a que nos enfrontamos.

Cando perdemos as referencias

É habitual que momentos de fortes cambios económicos e sociais, e de elevadísima volatilidade dos mercados agroalimentarios e de insumos, como os que estamos a vivir, deixen desconcertados e confusos a moitos cooperativistas e aos seus directivos. A xestión do día a día duns mercados agroalimentarios completamente volubles e imprevisibles fai que se extreme a análise dos mesmos e que poidan xurdir propostas de traballo para enfrontarse aos mesmos que, ás veces, están distantes do obxectivo fundacional das empresas cooperativas. Cando sucede así, convén botar unha ollada aos principios cooperativos das nosas entidades co fin de que sirvan como brúxula que oriente novamente a toma diaria de decisións.

As cooperativas somos empresas de persoas, ao servizo das persoas e, por tanto, non só debemos centrarnos no beneficio económico, xa que tamén debemos ter presente os obxectivos sociais que nos axudan a apuntalar a nosa estrutura organizativa. Os compromisos sociais deben axudarnos a incrementar a confianza de todos os socios no proxecto empresarial da entidade. Precisamente estes dous ámbitos de actuación das cooperativas esixen aos nosos equipos directivos dispoñer, por un lado, dun bo equipo de xestión empresarial, e por outro, dun líder que dispoña de reitores comprometidos para dirixir -con principios cooperativos claros-, a toma de decisións que contribúa o benestar profesional dos socios. Basicamente solo sobre estes valores e principios podemos incrementar a capacidade competitiva da nosa empresa no mercado.

Nestes tempos de crise existen máis probabilidades de que algunhas cooperativas, no medio do desconcerto e da desorientación, atravesen dificultades empresariais. Agora convén facer esforzos na procura da eficiencia empresarial, afondar no coñecemento das necesidades e intereses dos nosos clientes e consumidores, reorientar a produción dos socios de cara a esas novas necesidades, e todo, cun liderado claro e comunicativo asentado nunha estratexia completamente asumida e na que, socios e todo o equipo directivo deben involucrarse. Como calquera outro proxecto empresarial, as cooperativas necesitamos líderes, xente con capacidade de asumir riscos, de rodearse de bos profesionais da xestión e velando sempre polos principios cooperativos. Agora coa crise necesitamos emprendedores con ideas, con capacidade de deseñar plans de cambio e mellora e de facelos cumprir.

Dende AGACA gústanos traballar apoiando aos cooperativistas e dirixentes que saben cara onde queren ir, que teñen unha ruta empresarial e social definida e marcada, colaborar para que poidan desenvolver os seus proxectos e aptitudes en toda a súa amplitude e dimensión. Necesitamos dispoñer de dirixentes cooperativos con ilusión e con capacidade de ilusionar, capaces de crear e rodearse de bos equipos de profesionais, que teñan presente os principios cooperativos e con disposición para conducir con éxito as empresas nun sector tan complicado como o agroalimentario.

Desgraciadamente, non andamos sobrados de líderes incansables e apaixonados das empresas cooperativas. Neste intre, temos no recordo a dolorosa perda do cooperativista José Joaquín Pérez de Obanos, presidente da Confederación de Cooperativas de España que nos deixou no accidente aéreo de Barajas este mes de agosto. Vaia para José Joaquín o noso recoñecemento cooperativo, e para todos os nosos líderes cooperativos galegos, moitas veces altruístas e vocacionais, o noso ánimo para afrontar con éxito a lectura dos cambios que a economía e os mercados actuais nos presentan.

A Agrupación Láctea Cooperativa

Dende fai tempo, rolda polas cabezas dos dirixentes cooperativos a idea de poñer en marcha unha actuación empresarial conxunta das cooperativas leiteiras galegas encamiñada a acadar unha mellor posición no mercado do leite producido polos gandeiros socios. Ninguén quere apresurarse e avalíase en cada alternativa empresarial a viabilidade dunha actuación conxunta. Todos acordan pactar que calquera decisión sexa baseada en planificacións empresariais e sociais realistas e viables.

Despois de debates e reunións púxose en marcha a creación da Agrupación Láctea Cooperativa que referendaron as asembleas xerais de socios do pasado mes de xuño. Sería desexable que os autonomeados defensores do cooperativismo respectaran a iniciativa e a deixaran á marxe de intereses oportunistas de todo tipo. Non existen os facedores de cooperativas esóxenos, xa que ninguén mellor que os propios interesados poden comprometerse na solución empresarial e social dos problemas que lles afectan. Todos debemos estar alerta para vixiar e procurar que así sexa.

Nos últimos tempos os cambios producidos na comercialización dos derivados lácteos fan crer que a actual estrutura transformadora industrial vai tender a mudar. Non podemos someter aos produtores e consumidores de derivados lácteos a unha constante “montaña rusa” de prezos e variacións, case que mensual, sen que a demanda e oferta se resinta. Vivir no conflito permanente, no medio de mensaxes contraditorias, con altas doses de manipulación interesada non conduce a unha necesaria estabilidade para o desenvolvemento económico do sector. Mentres, nalgúns mercados, os consumidores xa mercan habitualmente leite líquido francés, á parte de todo tipo de derivados lácteos do mesmo país. O sector leiteiro de España estase a quedar sen valor engadido no proceso transformador e dando “paus de cego” no mercado lácteo, só preocupado por manter as marxes de rendibilidade aínda que sexa a costa doutros elos da cadea.

¿Alguén cre que o sector leiteiro deixará pronto de estar tan desorganizado? Para albiscar un sector leiteiro con futuro necesitamos acordos e pactos sectoriais que na práctica o racionalicen, cousa improbable a medio prazo. As cooperativas demandan rigor nas relacións no sector, maior transparencia e maior confianza e compromiso entre os operadores. Pero non chega con que as cooperativas queiran implantar estes valores cando, coa lei da selva e sen transparencia, hai unha parte do sector que parece estar acomodada. Esta actitude é a que anima ás cooperativas a acadar unha maior capacidade para decidir e ter algo que pintar no sector leiteiro.

A Agrupación Láctea Cooperativa está encamiñada a buscar pactos e acordos baixo un comercio libre e xusto coa industria, polo que pode xerar maior estabilidade e seguridade ao sector. Isto permitiría aos gandeiros unha planificación e orientación na xestión técnico-económica das explotacións na busca de mellorar as reducidas marxes de rendibilidade dos mesmos.

Non é fácil chegar a un comercio transparente que estabilice ao sector. Na medida en que a industria rexeite transparencia e acordos, a Agrupación Láctea Cooperativa verase obrigada a incrementar a súa capacidade empresarial e de negociación, ata que se logre un certo equilibrio no mercado. ¿Vai supoñer asumir novos sacrificios?. Os reitores, os directivos e socios non deben ver na Agrupación Láctea Cooperativa un sacrificio, senón un apoio empresarial do que agora non dispoñen. Saben que o máis importante é xerar confianza entre todas as cooperativas implicadas, que é necesario comprometerse pouco a pouco, dando pasos firmes, seguros, sen erros, creando mecanismos que estreiten as relacións entre todos. Só nun momento de déficit de leite, ou de medo a perder o abastecemento, a industria achegouse ás cooperativas.

As cooperativas non poden, nin deben estar no mercado para recibir educadamente os comunicados de prezos mensuais da industria. Hai que recuperar capacidade de negociación para as cooperativas no mercado do leite. Só sen inxerencias externas, con criterio empresarial e profesionalidade, autonomía, valentía e determinación, os gandeiros e as cooperativas leiteiras lograremos unha relación comercial moderna e transparente que recoñeza o papel de todos os compoñentes deste sector.

A completa liberalización da PAC

Por suposto que compartimos a idea de que o sector agrario debe ser máis competitivo no marco dun desenvolvemento sostible, colmando as aspiracións sociais e garantindo unha produción san, de calidade e que respecte o medio ambiente, tal como manifesta a Comisión na proposta da reforma da PAC. Con moita máis convicción os agricultores e gandeiros galegos que sempre nos mantivemos preto dunha agricultura biolóxica. Pero, ¿realmente a Comisión propón medidas realistas que contribúan á competitividade do sector e satisfagan as necesidades dos consumidores?. En primeiro lugar, ¿como pode ser competitivo un sector económico que cada pouco tempo cambia o marco legal?. A Comisión debe ser consciente que para traballar en favor dunha maior competitividade e responder ás esixencias da sociedade, os produtores e as cooperativas deben contar con unha estabilidade legal que permita unha programación da actividade e unha seguridade nos seus investimentos.

A Comisión non adopta na proposta medidas favorables á competitividade máis aló do que é unha simple apertura total de mercados e o desmantelamento dos apoios ós produtores. É dicir, para o que aguante o libre mercado será competitivo e os demais deberán abandonar a actividade agrario e/ou gandeira.

A eliminación dos mecanismos de intervención, a eliminación das cotas lácteas no 2015 e a desregularización xeral que propón a Comisión acentuarán os problemas de volatilidade dos prezos e inseguridade dos investimentos agrarios, dos gandeiros e das cooperativas. Si eliminamos a cero a maioría dos mecanismos de intervención sen prever alternativamente outros mecanismos de xestión de crises de mercado, ímonos atopar con que situacións coma a actual sen cereais en stocks serán habituais noutras materias primas agrarias e na especulación das turbulencias dos mercados estará o único negocio que nunca será agrario nin para os agricultores. De feito, esta tendencia a eliminar a intervención en Europa é un dos principais motivos por que non existan reserva de cereais para a alimentación animal que tanto afecta a nosa gandería. A reforma nos sinala que os galegos debemos afrontar a desaparición das cotas lácteas no 2015, despois dos enormes investimentos feitos. Tamén nos indica que ou implantamos rapidamente unha cultura do acordo e do pacto sectorial que nos permita autoregularnos e ordenar o sector leiteiro en Galicia e España, ou senón comezaremos lentamente a desaparecer, tanto os produtores coma a nosa industria transformadora baixo o dominio doutros máis fortes e organizados.

¿Como lle fai fronte a proposta da Comisión a un sector produtor moi atomizado, mal dimensionado e con grande debilidade nas relacións comerciais?. Apenas quedan medidas na PAC para corrixir este enorme desequilibrio comercial. ¿Que propón a nova PAC para facerlle fronte a unha gran concentración dos principais inputs (adubos, carburantes,..) dun lado, e a gran distribución alimentaria doutro?. Que saibamos, nada.

Por outra banda, a posibilidade de facer un pago horizontal igual para todas as hectáreas é un paso claro e definitivo para converter a PAC nunha política medioambiental e totalmente afastada da produtividade agraria e gandeira. Por iso, a inclusión dos novos retos que a reforma propón para a PAC serán financiados mediante a modulación (redución) das axudas actuais, polo que é un xeito directo de reducir as axudas ó agro, eliminando a viabilidade de moitas explotacións. Que despois ninguén se sorprenda que o abandono da actividade agraria e do campo non para de medrar en Galicia.

Dende AGACA consideramos que a Comisión debe propoñer medidas que permitan ó sector produtor organizarse para poder facer fronte ás flutuacións dos mercados e amortiguar as situacións de inestabilidade. AGACA sempre apostou e aposta por un impulso e apoio á estruturación da oferta que anteriormente se facía mediante as Agrupacións de Produtores Agrarios (APAs), constituídas principalmente en cooperativas e que deberían xogar un papel fundamental nos diferentes sectores. Terían como finalidade regular as producións en cantidade e calidade para facerlle fronte ás crises de mercado, reequilibrar a relación cos provedores e clientes e establecer estratexias de mercado que permitan os socios a rendibilidade das súas producións vía o mercado. Toda decisión que vaia por este camiño será apoiada polas cooperativas. Soamente con incentivos as cooperativas agrarias poderán asegurar a viabilidade do negocio agrario e o axeitado abastecemento de materias primas nun mercado globalizado.


Higinio Mougán Bouzón

Necesitamos un sector máis organizado

A ninguén lle pasa desapercibido que, dende fai uns meses, os medios de comunicación están a publicar numerosos artigos agrarios e alimentarios falando de crise global no ámbito agroalimentario: alza de prezos, desabastecemento, carestía dos carburantes e materias primas básicas “comodities” (cereais, soia,...), efectos da crise e/ou especulación financeira nos mercados de comoditis, o papel dos biocombustibles neste contorno, o incremento do consumo en Asia...
Algo está a pasar na economía mundial que nos está a afectar directamente aos agricultores e gandeiros, ás súas cooperativas e empresas de transformación. Non vamos a dedicarnos a avaliar qué está a pasar (xa se encargan outros), pero estamos ante unhas condicións altamente cambiantes dos mercados mundiais dos alimentos que inflúen en todos os actores económicos do sector agroalimentario e mostra con crueza a capacidade organizativa do mesmo.

Estas turbulencias están a afectar con tremenda dureza, aos subsectores cárnicos de Galicia (porcino, vacún de carne, coellos, ovino, cabrún,...) facendo que moitas explotacións leven meses literalmente “perdendo cartos”. O subsector lácteo, de enorme interese económico e social en Galicia, pasou dunha situación cómoda de finais do 2007 a unha forte redución de subsector lácteo, de gran importancia en Galiciaingresos que coloca ás explotacións gandeiras en situación económica delicada. ¿Pódese facer algo para que un subsector non viva inmerso nunha continua “montaña rusa” ante as fluctuacións dos mercados?, ¿por que non somos capaces de evitar caer nas operacións especulativas dos mercados internacionais?. Lamentablemente, pese aos esforzos de moita xente e administracións, non cabe outra resposta que a de que nos atopamos ante un subsector moi desorganizado, sen capacidade de compromiso e nin tan sequera, vontade para comprometerse, instalado comodamente no curto prazo, incluso no día a día.

No pasado outono o subsector lácteo galego, e tamén podemos dicir o mesmo do español, enfrontouse a unha suba de certos comodities lácteos do mercado mundial do único xeito que soubo facelo: inmerso no máis absoluto confusionismo, desorganización, engano e “subasteo” constante. Esta situación xerou un escenario certamente excepcional, no que, por primeira vez, a captación de leite polos operadores oportunistas marcaba os prezos a toda a produción e empuxaban á suba os prezos ao consumo, sen que preocuparan os efectos sobre a demanda de derivados lácteos. A industria láctea non soubo, e nin tan sequera quixo, compartir unha situación transitoria coas cooperativas e produtores, pasando a inicios do presente ano 2008 a realizar un axuste inicialmente lóxico con características de converterse en desproporcionado pero, iso si, novamente dun xeito completamente desorganizado e confuso. ¿Cal é a razón para que todo un subsector agroalimentario como o lácteo non saiba o prezo dun produto que xa leva días entregado para transformar e comercializar?. Só cabe unha resposta: a completa desorganización do mesmo por falta de interese e capacidade de compromiso de case todos.

Ante a crise global dos mercados agroalimentarios, os gobernos deben ocuparse e preocuparse máis da soberanía alimentaria da poboación protexendo a produción de alimentos. Os gobernos non poden fixar como único obxectivo económico o control da inflación e a vixilancia da suba da cesta dos alimentos. Sen lugar a dúbidas, cremos que nas enormes fluctuacións dos mercados alimentarios e dos prezos ao consumidor, os gobernos deberán extremar a vixilancia das marxes comerciais dos distribuidores, principais e poderosísimos intermediarios situados entre os produtores e os consumidores. Hoxe, cinco ou seis grandes centrais de compras de distribución deciden qué marcas e produtos comemos máis do 50% da poboación, xa que é aí onde facemos habitualmente a compra. Urxe que nos organicemos todos os subsectores alimentarios e fagamos de inmediato unha labor didáctica, explicando a importancia dun sector agrario e gandeiro forte e organizado cara un consumidor confundido e preocupado polo custe dos alimentos. Temos que transmitirlle aos consumidores o enorme esforzo que facemos na seguridade alimentaria, na conservación do espazo rural, na conservación dos sabores tradicionais e da cultura ligados aos mesmos e na conservación e mellora do medioambiente, entre outros.

AGACA cumpre XX anos

Xa o apunta o dito: volver a vista atrás só para coller impulso. Todos os esforzos que está a desenvolver AGACA, a Asociación Galega de Cooperativas Agrarias, van orientados de cara ao futuro, ao desenvolvemento dun cooperativismo agrario innovador, actualizado, fresco, con iniciativa…un cooperativismo que se sitúe como eixo de referencia. Por iso non adoita a mirar para atrás, ao pasado, senón de cara a adiante. Somos partidarios de mirar ao futuro, aínda que nesta ocasión procede mirar para atrás e avaliar o conseguido. Este ano 2008 AGACA cumpre 20 anos. É unha entidade aínda nova, aínda con moitas esperanzas e propostas de futuro pero xa cun bagaxe propio, cunha mochila cargada de experiencias.
O 12 de febreiro de 1988 un grupo de directivos de cooperativas, a maioría agricultores e gandeiros, celebran a Asemblea Constituínte de AGACA. Atrás quedan xa numerosas reunións entre promotores e impulsores da idea coa finalidade de definir obxectivos, sumar vontades, coñecerse e coñecer as potencialidades das cooperativas, evitar suspicacias, unir esforzos e limar diferenzas. Once cooperativas de viño, horta, flor, leite, abastecementos e servizos son as que, previo acordo dos seus Consellos Reitores, deciden emprender o camiño. Páctase o obxecto social de AGACA: representar e defender os intereses comúns do movemento cooperativo agrario de Galicia de todos os sectores e actividades, así como o fomento e promoción do cooperativismo agrario, para o que prestaría todo tipo de servizos técnicos e especializados que as cooperativas poidan necesitar.
Pasaron 20 anos e nada hai que cambiar do obxecto social da Unión. Unha boa mostra do pleno acerto que os cooperativistas constituíntes tiveron é a plena actualidade desa visión sobre a organización que creaban.
AGACA nace coa vontade de representar, defender e dar o soporte necesario ás entidades socias, nun intre en que os efectos da incorporación do noso campo á Unión Europea comezaban a pasar factura a un agro cada vez máis empobrecido e avellentado. A pesar dos múltiples avatares empresariais, políticos e sociais, o cooperativismo consolida o seu valor fundamental como redistribuidor do valor engadido e dos recursos xerados na actividade agraria, así como unha eficaz ferramenta de carácter social. Pasado o reto da incorporación á Unión Europea, atopámonos en plena inmersión no mercado global que volve a obrigarnos a un maior esforzo cooperativo. Neste contexto, as cooperativas están obrigadas a captar o valor engadido xerado nos procesos de transformación e comercialización dos produtos agroalimentarios vinculando a produción directamente ao consumo, ante un consumidor esixente en prezos, calidades e seguridade alimentaria.
Cómpre seguir mirando ao futuro, adiantarnos á demanda e acadar novos retos, Farémolo xuntos e festexarémolo xuntos. Para nós, este é ano de conmemorar. Estamos de aniversario e como todo aniversario, merece unha celebración e habémola de facer.
Estades convidados.